Categories opinie & debat

Dominees en boekhouders

Afgelopen week werd in de Tweede Kamer de begroting van het ministerie van Economische Zaken besproken. Je zou denken dat, nu we in de herstructurering van de economie zitten, daar belangwekkende voorstellen worden besproken. Initiatieven die onze economie impulsen zouden kunnen geven voor groei en vooruitgang. Niets is minder waar. Het Kamerlid Kees Verhoeven deed een bijzonder voorstel: Als ministers of staatssecretarissen op handelsmissie gaan, moeten zij vooraf duidelijke doelstellingen formuleren. Verhoeven wil weten hoeveel opdrachten er binnen gehaald gaan worden. Hij is bang dat er wel handen worden geschud, maar geen contracten worden getekend. Sterker nog, handelsmissies mogen geen bedrijfsuitjes op kosten van de belastingbetaler worden.

Handelsmissies worden regelmatig gehouden. Afgelopen najaar naar Turkije en Brazilië. Vaak is de voorman van de werkgeversvereniging VNO-NCW delegatieleider. Als het ook maar even kan, worden dergelijke missies parallel georganiseerd aan een officieel bezoek van de Prins van Oranje en bij voorkeur met de prinses. Ruim 150 ondernemers gingen mee naar Brazilië en natuurlijk een handvol ambtenaren. Voor de eerste groep is het rekening man en verder is het inderdaad een bedrijfsuitje op kosten van de rijksbegroting waar veel handen worden geschud. En zo hoort het ook. Zie je het al voor je, onze mensen met een boodschappenlijstje op pad sturen en door parlementariërs laten controleren of ze wel de juiste mensen hebben gesproken en het contract is getekend. Missies zijn missies. Pogingen om relaties te ontwikkelen. Dat is kletsen, eten, drinken. Nog eens terugkomen, verder praten en aftasten. Enthousiast worden, teleurgesteld zijn. De draad weer oppakken en kijken of het op een andere manier kan. Volharden in je verhaal en het dan maar anders formuleren. Wel de klus klaren maar met iemand anders. Maar als het aan Kees Verhoeven ligt gaat dat dus voortaan anders. Deze beroepssecretaris denkt echt dat je met lijstjes vooraf en de spreadsheet in de hand commercie kan bedrijven. Terwijl de concurrent uit Vietnam of Korea de deal sluit, staan onze mensen op een receptie nog te controleren of deze unieke kans die voorbij komt wel op het lijstje stond. Een missie is onderdeel van commercie en dat betekent kansen zien en toeslaan. En vooral op een manier die past in de lokale culturen. Op missie in Indonesië ging het er anders aan toe dan in Turkije, ’s lands wijs ’s lands eer. Bovendien kan het jaren duren voordat een contact wordt vertaald in een contract. Laat het werk nou door mensen gebeuren die hier handig in zijn. Dat je je handelen achteraf moet kunnen verantwoorden, is niks teveel gevraagd. Maar vooraf dichttimmeren met wie je praat en wat het op moet leveren, is niet alleen niet realistisch het is ook gewoon dom. Nederlanders hebben de naam in internationale handel zowel de dominee als de koopman te willen en kunnen zijn. Dat heeft ons geen windeieren gelegd. Maar de dominee en de boekhouder is een dodelijke cocktail die onze reputatie andermaal zal verzwakken. We waren ooit het middelpunt van internationale handel, cultuur en wetenschap. Als de parlementaire boekhouders de baas worden en hun spreadsheet onze bewegingsruimte dicteert, mag Kees Verhoeven aan de grens gewoon kaartjes gaan verkopen: Openluchtmuseum Nederland.

De column “Dominees en boekhouders” verscheen in Trouw op vrijdag 18 januari 2013.

Share