Categories opinie & debat

Ellen’s Angels

Afgelopen weekend vloog ik terug met de KL896 van Shanghai naar Amsterdam. Op zich niks bijzonders, ware het niet dat de volledige bemanning uit louter vrouwen bestond. Bemanning is dan natuurlijk niet het goede woord. Drie vrouwen in de cockpit en zeven stewardessen in de cabine. Niet eerder in de geschiedenis is dit gebeurd. Een Boeing 747-400, voor de helft vracht en de andere helft van vliegtuig gevuld met passagiers. Aanleiding voor deze volledig vrouwelijke crew was de pensionering van de eerste vrouwelijke captain van KLM. Niet dat zij de eerste vlieger of captain was. Wel de eerste die tot haar pensioen is blijven vliegen. Captain Ellen haar laatste vlucht, samen met haar Angels. Twee zaken passeerden gedurende de vlucht mijn gedachten: haar pensioenleeftijd en het vermeende glazen plafond.

Terwijl politiek Den Haag zich druk maakt over al dan niet gebroken pensioenakkoord, is de pensioenleeftijd zelf natuurlijk een curieus begrip. Piloten mogen slechts tot hun 56e vliegen. Dan moet je met pensioen. Dat is gek. Terwijl de meeste vliegers nog makkelijk kunnen en willen vliegen, is er ooit afgesproken dat dit de deadline is. Dit woord kies ik niet voor niets. Het op tijd stoppen had vroeger te maken met de fysieke grenzen die het vak van vlieger met zich mee bracht. De gevestigde belangen van verkeersvliegers houden zich hier maar graag aan vast. Dat de technologie van de vliegmachine dramatisch is verbeterd telt kennelijk niet. Evenmin de toenemende gezondheid en het evenzo de groeiende levensverwachting van piloot Ellen, of ze nu man of vrouw is.

Het glazen plafond is de idee dat zegt dat mannen in hun professionele carrière verder komen dan vrouwen. De Wet Gelijke Behandeling mannen en vrouwen heeft ooit geregeld dat er geen onderscheid is, maar het concept ‘glazen plafond’ beweert het tegendeel. Natuurlijk komen we van ver, maar ik ben de afgelopen vijfentwintig jaar discriminatie op basis van geslacht niet meer tegengekomen. Kwaliteit telt, evenals beschikbaarheid. Als captain Ellen niet volledig beschikbaar was geweest, weekends van huis had willen zijn en op onregelmatige tijden had kunnen of willen werken was ze niet zo ver gekomen. Dat geldt voor alle beroepen, hoewel voor vrouwelijke piloten het glazen plafond zowel een letterlijke als een figuurlijke betekenis heeft. Veelal is de ongelijke rolverdeling thuis aanleiding voor ongelijke kansen op het werk. Daar helpt de wetgever niet bij en is de werkgever niet voor verantwoordelijk. Dat zijn concepten uit de vorige eeuw en heeft de nieuwe generatie werknemers dan ook geen boodschap meer aan.

Terug naar de KL896 uit Shanghai. Alles functioneerde zoals het moest functioneren. Ter hoogte van de voormalige Sovjet staten kijk ik naar de film The Iron Lady over het leven van Margareth Thatcher, de eerste vrouwelijke premier van Engeland. Ze veegt de vloer aan met zwakke broeders om haar heen in de conservatieve partij die twijfelen of zij de goede keus is voor het leiderschap. “If you want to change the party or the country? Lead it. Lead it!” Was Mark Rutte maar een meisje, net als captain Ellen.

De column “Ellen’s angels” verscheen in Trouw op vrijdag 4 mei 2012.

Share