Categories opinie & debat

Evalueren of van anderen leren?

Het CDA heeft bij de verkiezingen klop gekregen. Nog niet zo lang geleden haalde lijsttrekker Jan Peter Balkenende een betere score die nu Mark Rutte haalde: 44 zetels. Daarmee is de schamele score van 13 zetels minder dan een derde van weleer. Sterker nog, het is minder dan een kwart dat Ruud Lubbers met 54 zetels op zijn conto schreef. In het bedrijfsleven gaan alle alarmbellen af als je bij een gelijkblijvende markt je marktaandeel zo ziet verschralen. Wat doet het CDA? Het gaat evalueren hoe het zo gekomen is. Welnu, dat lijkt me de minst interessante exercitie die je nu kunt doen.

Er ligt een analyse van nog geen twee jaar geleden: bij Wilders in bed kruipen was een strategische miskleun en heeft de partij verscheurd. Nog geen jaar geleden werd een goed verhaal onder leiding van Aart Jan de Geus omarmt met de keuze voor het radicale midden. Hoe merkwaardig is het dat de kiezer massaal voor het midden heeft gekozen en het CDA daar nog nauwelijks in voor komt? Een veel gestelde vraag in het bedrijfsleven is dan: What would Google do? Lees het boek van Jeff Jarvis. Het CDA is een merk net als Hema, Jumbo of bol.com.  Inwisselbaar voor anderen als je niet elke dag investeert in vernieuwing en verbetering. Denominatie en ideologie: das war einmal, hoe graag velen het tegendeel nog willen geloven. Google maakt van zijn meest verschrikkelijkste klant zijn beste vriend. Dat is maar goed ook, want klanten klagen in de regel niet, die gaan gewoon ergens anders heen. Dat gebeurt in de supermarkt, in de kledingzaak, maar dus ook in de politieke arena. Ondernemers zijn in de regel niet zulke navelstaarders. Willen best evalueren, maar bij voorkeur van anderen leren. Ondernemers zijn altijd op zoek naar best practices, en dan bij voorkeur niet uit hun eigen wereld. Albert Heijn leert van Disney. RTL leert van Ikea. De Staatsloterij leert van Apple. Dat zou het CDA ook moeten doen. Het kan leren van de eerste de beste sportvereniging. Daar is veelal prima onder één merk een kleine sectie topsport en een grote groep breedtesport. Maar van de topsporters wordt een andere inzet en andere competenties gevraagd dan van de recreanten. De technische staf van de topsporters is niet iets voor liefhebbers, maar voor het beste beschikbare talent dat te koop is. Maar het is de topsport die het clubmerk aantrekkelijk maakt en het zijn de amateurs die daarvan profiteren en de clubliefde uitdragen. Het zijn echter nooit de zaterdagmiddagamateurs die de opstelling van zondag of de aanstelling van de trainer bepalen. What would Google do met het CDA? Het merk in handen geven aan de creation generation. Leiderschap, dus ook marktleiderschap, is niet het honoreren van de ogenschijnlijke stem van meerderheid. Integendeel, het is het accommoderen van het geluid van de minderheid. Dat is namelijk de meerderheid van straks. Een gouden regel op de markt, dus ook op de politieke markt.

De column “Evalueren of van anderen leren?” verscheen in Trouw op vrijdag 21 september 2012.

Share