Categories opinie & debat

Leer ze verlangen naar de zee

In Rotterdam zijn twee van de grootste scholen voor middelbaar beroepsonderwijs. Verdeeld over de stad kunnen leerlingen op zo’n negentig plaatsen naar school om een vak te leren. Dat is belangrijk om de motor van de Nederlandse economie blijven draaiend te houden. Maar twee zaken breken de scholen op: ze zijn te groot voor de leerlingen om zich er mee te kunnen identificeren en de kwaliteit is onder de maat. We hebben het over het Albeda College en het ROC Zadkine, samen goed voor een kleine 20.000 studenten en 3.500 personeelsleden. Twee concurrerende scholen die geheel in de tijdgeest van de afgelopen 25 jaar groot en groter moesten worden. Nu hebben twee moedige bestuurders de handen ineen geslagen om te zien hoe het beter kan. Beter voor de studenten, beter voor de docenten en beter voor de bedrijven waar de mensen aan het werk kunnen. De oplossing wordt gezocht in de vorming van zes nieuwe scholen die nadrukkelijk aansluiten op hoe de markt in elkaar zit. Dus een aparte school voor opleidingen in de zorg, de techniek, de handel, de horeca enzovoorts. Het is een verademing om er zo naar te kijken en de werkgevers kunnen niet wachten tot het zo ver is. Er wacht een majeure transitie in de arbeidsmarkt. Bij tienduizenden zullen de wederopbouw zestigers de arbeidsmarkt verlaten. Gelukkig kent Rotterdam de jongste bevolking van Nederland, maar ook de slechtst opgeleide. Gaat de nieuwe organisatie ons met dat laatste helpen? Niet zomaar zondermeer. Louter het bestaande aanbod van onderwijs opnieuw organiseren is niet genoeg. Niemand heeft behoefte aan oude wijn in nieuwe zakken. De reorganisatie moet gepaard gaan met een fundamentele herijking van de wijze van onderwijs geven.  De transformatie van de media is een lichtend voorbeeld van hoe het werkt. Clay Christensen is hoogleraar aan Harvard Business School. Hij schreef het leidende boek over innovatie en pleit daarin vurig voor wat hij noemt disruption, wat ik maar vertaal met echt radicaal ingrijpen. De parallel tussen onderwijs en media is niet toevallig gekozen. Beide sectoren zijn een vorm van publiceren, het overdragen van kennis aan verschillende doelgroepen. Niemand kan ontkennen dat de media van 25 jaar geleden anders is dan nu en dat de grootste wijzigingen van de laatste vijf jaar zijn. In het onderwijs is in toenemende mate zeer goed online lesmateriaal voorhanden en dat wordt alleen maar beter.  Daar hoeven de leerlingen niet voor naar school. Harvard Business School is gestopt met hun lessen Accounting omdat de online modules die beschikbaar zijn, beter zijn. Accounting is het vak waar de school ooit mee begon en naam mee heeft gemaakt. Men is er mee gestopt! Dat biedt uitgelezen kansen voor het middelbaar beroepsonderwijs. De online modules kunnen van andere scholen zijn, er kan altijd worden gekozen voor het beste. De overige gelden kunnen geïnvesteerd worden in omgevingen waar men het vak kan leren waar men voor komt. Vaak beroepen in de techniek waar ook extra geld voor nodig is. Het Scheepvaart en Transport College is het mooiste voorbeeld. Daar leren de leerlingen niet alleen het vak van stuurman, binnenvaartschipper of kapitein op de grote vaart. Leerlingen die op het hoogste niveau hun diploma’s kunnen halen, doen dat op geavanceerde wijze. Maar het belangrijkste is dat ze leren verlangen naar de zee.

De column “Leer ze verlangen naar de zee” verscheen in Trouw op vrijdag 8 maart 2013.

Share